menu

TWOJE  ZDROWIE

CIĄŻA

CHOROBY TARCZYCY A CIĄŻA

Ciąża wiąże się z wieloma zmianami hormonalnymi i fizjologicznymi, które wpływają na pracę tarczycy i mogą zwiększać zapotrzebowanie na jej hormony1.
W pierwszym trymestrze płód korzysta z hormonów tarczycy dostarczanych przez matkę, ponieważ jego własna tarczyca nie jest jeszcze aktywna1. Dlatego prawidłowe funkcjonowanie tarczycy u kobiety w ciąży ma kluczowe znaczenie – szczególnie na jej wczesnym etapie. Z tego powodu zaleca się ocenę czynności tarczycy zaraz po stwierdzeniu ciąży.

Uwaga: Kontrola czynności tarczycy jest szczególnie istotna u kobiet z endometriozą lub zespołem policystycznych jajników (PCOS), ponieważ schorzenia te wiążą się z większym ryzykiem występowania zaburzeń gruczołu tarczowego2.

Niedoczynna tarczyca a ciąża

Nieleczona niedoczynność tarczycy w ciąży może być bardzo niebezpieczna. Hormony tarczycy odgrywają kluczową rolę w rozwoju mózgu, a ich niedobór może wpływać na procesy uczenia się i rozwój poznawczy dziecka1.

Leczenie

Leczenie niedoczynności tarczycy u kobiet ciężarnych i nie ciężarnych jest podobne. Leczenie polega na codziennym przyjmowaniu hormonów tarczycy przez całą ciążę1. Leczenie niedoczynności tarczycy w ciąży jest niezwykle ważne, ponieważ chroni matkę i dziecko przed rozwojem potencjalnych powikłań. Kobiety z niedoczynnością tarczycy rozpoznaną przed ciążą wymagają zwiększenia dawki leku już na jej początku oraz częstszych kontroli w trakcie jej trwania, aby dostosować leczenie do aktualnych potrzeb organizmu1.

Niedobór jodu a ciąża

Jod jest niezbędny do produkcji hormonów tarczycy. Ponieważ organizm nie potrafi go sam wytwarzać, musi być dostarczany wraz z odpowiednio zbilansowaną dietą3. Nawet niewielki niedobór jodu w ciąży może negatywnie wpływać na poród oraz rozwój dziecka, w tym zwiększać ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu1. Dlatego zaleca się, aby wszystkie kobiety ciężarne i matki karmiące piersią codziennie przyjmowały suplementy diety zawierające jod3. Kobiety w wieku rozrodczym powinny przyjmować średnio 150 mikrogramów jodu na dobę. Ilość tę należy zwiększyć w ciąży i w okresie karmienia piersią, odpowiednio do 250 i 290 mikrogramów na dobę3.

Nadczynna tarczyca a ciąża

Nadczynność tarczycy u kobiet w ciąży najczęściej jest spowodowana chorobą Gravesa‑Basedowa1 – schorzeniem autoimmunologicznym, w którym tarczyca produkuje nadmierną ilość hormonów.

Nieleczona lub nieprawidłowo leczona nadczynność tarczycy w ciąży może zwiększać ryzyko powikłań, takich jak poród przedwczesny czy wady płodu1.

Leczenie kobiet ciężarnych z nadczynnością tarczycy jest nieco inne niż to oferowane kobietom niebędącym w ciąży, ponieważ niektóre rutynowo stosowane leki mogą nie być bezpieczne dla rozwijającego się płodu1.

  • U kobiet z łagodną nadczynnością tarczycy, bez wyraźnych objawów, w czasie ciąży często wystarcza regularna kontrola. Jeśli stan jest stabilny, leczenie nie zawsze jest konieczne1.
  • W przypadku cięższej nadczynności lub obecności objawów stosuje się leczenie farmakologiczne. Najczęściej wykorzystuje się leki przeciwtarczycowe, takie jak propylotiouracyl (preferowany w pierwszym trymestrze) oraz metamizo1.
  • Beta-adrenolityki mogą być stosowane w ciąży w leczeniu przyspieszonej czynności rytmu serca “kołatania serca” i drżenia związanych z nadczynnością tarczycy, ale ich stosowanie powinno być jednak ograniczone do minimum2.
  • W sytuacjach szczególnych, np. przy nietolerancji leków lub konieczności stosowania wysokich dawek, rozważa się leczenie operacyjne polegające na usunięciu fragmentu tarczycy.
PIŚMIENNICTWO

PL-NONT-00093

Date of Prep: June 2026